Арктика ыччатын Форума Дьааҥы сиригэр

Арктика ыччатын Форума Дьааҥы сиригэр

07:45
17 марта 2017

 Ыччат сылынан, Дьааҥы сиринэн түөлбэлээн олорор 3 улуус Уус Дьааҥыттан 38, Эбээн-Бытантайтан 50 тахса, уонна Уеһээ Дьааҥыттан 50 тахса ыччат түмсэн хас да күннээх «Дьааҥы ыччатын кэскилэ» ыччат форума күргүөмнээхтик ыытыллынна. “Дьааҥы улууһа” МТ дьаһалтата уонна бары тэрилтэлэр, уопсастыбынай ыччат түмсүүлэрэ.

Ыччаттар бэйэлэрин баҕа санааларын кыахтарын учуоттаан 5 араас хайысхалаах площадка тэрийэн таһымнаах этиилэри киллэрдилэр, хоту дойдубут инники сайдыытыгар олохтоохтук киириэн сөптөөх саҥа былааннар ылыныннылар.

«Арчыбыт» дьиэтигэр «Ыччат, Култуура уонна Духуобунас» хайысхатын төгүрүк остуолун тула киэҥ хабаннаах кэпсэтиигэ Людмила Реасовна Кулаковская кыттыыны ылла. Дьааҥы эбэ Хотун сунньунэн олорор ыччаттарга билиҥҥи олоххо хайдахтык дьаһанан олорго туһааннаах сүбэ-ама биэрдэ уоннаӨксөкүлээх Өлөксөй Дьааҥыны кытта ситимигэр олоҕурар чинчийиилэрин туһунан сиһилии билиһиннэрдэ.  Дьааҥытааҕы култуура салалтатын көҕүлээһининэн ыытыллыбыт кэтэхтэн «Клипмейкер», Эдэр Хоһоонньуттар  «Хотугу дойдубун хоһуйан», сценаристар«Творим на Вечной мерзлоте» күрэхтэригэр кыттыыны ылбыт ыччаттар улэлэрин сырдатыы буолла. Кадровай Политика департаменын референа Ариан Сергеев бу түһүлгэҕэ кыттыыны ылла. Уопсайа 50-тан тахса кыттааччы, сэргээччи кэлэн санаа атыстаһан, ыаллыы сытар улуустарбытыгар үлэ хайдах бара турарын, салгыы хайдах тугу эрийиэххэ сөбүн бу түһүлгэҕэ ирэ-хоро кэпсэттибит. Тэрээһин Арчы дьиэтигэр ыытыллан, алгыстаах түһүлгэҕэ, сиэр быһыытынан, ыалдьыттар алгыһынан арчыланнылар. Дьааҥы үс улууһугар элбэх омук тоҕуоруһа олорор. Онон, бу түһүлгэ тэрээһинэ Уус Дьааҥыттан сылдьар ыалдьыттарбыт «Һээдьэлэринэн» түмүктэннэ. Дойду инниккитэ ыччат эрэллээх илиитигэр буолуута ырааҕы керүү тускулун мэктиэлиир. Бу сүҥкэн тэрээһини Дьааҥы улууһун култууратын салалтатын салайааччыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ыччат бэлиитикэтин туйгуна, Екатерина Ноговицына иилээн-салайан ыытта. Дьааҥы улуустарын эдэр учууталларын улэлэрэ олус сэргэхтик тэтимнээхтик ыытылынна. Аһаҕас уруоктары тэрийэн уоппут атыстаһыы, 80-тан тахса эдэр учуутал квест оонньуутугар кыттан ыччаттар сүргэлэрэ көтөҕүлүннэ. Дьааҥытааҕы үөрэҕирии салалтатын методиһа Аида Гаврильева салалтатынан ыытыллыбыт бу үлэ инниккилээҕин итэҕэттэ. Хоту сиргэ биир тутах боппуруоһунан буолар ититэр хаһаайыстыба, суол-иис уонна электроэнергия, ону сэргэ МЧС, ЕДДС үлэтэ биир ситимҥэ сылдьар. Ыччаттар бу хайысха 50-ча буолан мустан хас биирдии тэрилтэлэрин билиһиннэрэн, саҥа уопут атыстаһан, саҥа хайысхалаах суоллары арыйар туһунан, техническай проектары ырыттылар, манна Усуйаана, Эбээн Бытантай уонна Дьааҥы эдэр баһылыктара бэйэлэрин көрүүлэрин кэпсээтилэр, саҥа этиилэрдээх резолюция ылыннылар. Бу түһүлгэни Сергей Сивцев «Дороги Арктики» тэрилтэ салайааччыта салайда. Ыччат уонна Тыа хаһаайыстыбата түһүлгэҕэ таба, ынах, сылгы иитиитин боппуруостарын сүрүннээн көрдүлэр. «Ил Түмэн» депутата Александр Слепцов кыттыыны ылан Хоту эргимтэ ыччатын, баһылыктарын кытта сиһилии кэпсэттэ, сана соруктары туруоруннулар. Тыа хаһаайыстыбатын салалтатын эдэр специалистара тэрийэн ыыппыт хайысхалара сонун саҥа хардыылары оҥорорго туһаайыллан ааста. Дьааҥытааҕы элбэх хайысхалаах лицей үгүс дьону көрсөн, аһатан, туһэрэрин ааһан, директор Римма Дмитриевна Никифорова салалтатынан элбэх хайысхалаах лицей хайдах табыгастаахтык сайдан иһэрин, саҥа ханнык сүүрээннэри киллэрэрин билиһиннэрдэ, араас сыллардааҕы үлэ анализтанна. Ыалдьыттар Баатаҕайдааҕы лицей саҥа соруктарын олус интэриэһиргээн көрдүлэр иһиттилэр, Ыччат Политикатын министерствотын маннайгы солбуйааччыта Василина Лукина үс улуус  ыччатын, лицей  үлэһиттэрин кытта көрсөн, истиҥ кэпсэтиилээх тэрээһин олус кэрэхсибиллээхтик ааста.

 Киэһээ Дьааҥы ыччата бары сүнньүттэн түмсэн сырдык, тэтимнээх, эдэрдии эрчимнээх дьоро киэһэни бар дьоҥҥо бэлэхтээтилэр. Усуйаана, Эбээн Бытантай, Дьааҥы нэһилиэктэрин бастыҥ үҥкүүһүттэрэ, ырыаһыттара бары биир истин эйгэни көҕүлүттэн тутан үтүө дьоро түһүлгэ буолан ааста.

 Маны сэргэ «Кубок Яны» улахан күрэхтэр бэйэтин хайысхаларынан күргүөмнээхтик ыытылла тураллар. Күүстээхтэр, сылбалар, кыахтаахтар илин-кэлин түсүһэр күрэхтэрин судьуйалара Хоту эргимтэ бастыҥтан бастыҥнарын быһаара, көрө сылдьаллар. «Миниистр» деловой оонньуу региональнай түһүмэҕэ бэрт сэргэхтик ыытыллынна. Ыччат дьон араас бырайыктарын тэрийэр бөлөх, ыалдьыттар олус сэргээтилэр. «Кыһыллар» хамаандалара итэҕэтиилээхтик кыайыыны ситистэ. «Бастыҥ эдэр ыал» курэххэ Үөһээ Дьааҥы улууһуттан Алена уонна Алексей Рожиннар  дьиэ кэргэннэрэ эрэллээхтик кыайыылааҕынан таҕыста. Эбээн Бытантайтан Жирковтар дьиэ кэргэттэрэ «Сохранение национальных традиций» үрдүк ааты уонна Усуйаанаттан Рожиннар дьиэ кэргэттэрэ «Творческая семья» анал ааты ыллылар. Дьааҥылар ыччаттара инникигэ эрэллээх хардыылары маннык түмсүүлэртэн саҕалаан кэскиллээх былааннары олоххо киллэриэхтэрэ турдаҕа.

«Кубок Яны» спортивнай күөн күрэс түһүлгэтин түмүгүнэн 3 үрдэлгэ Эбээн-Бытантантай улууһун эдэр ыччатын хамаандата. 2 миэстэни олохтоох Үөһээ Дьааҥы улууһун хамаандата ылла уонна кыайыылааҕынан Усуйаана улууһун ыччата таҕыста.

 

Уопсайынан Арктика ыччатын Форумун үөрүүлээхтик арыллыыта уонна түмүгэ олус табыгастаахтык табыллан, Хоту сир кэрэтин эгэлгэтин көрдөрөр ис суолталаах киэҥ өйдөбүллээх түһүлгэ буолан ыытыллынна.